Sjećanje na Nikolu Koljevića - naučnika svjetskog glasa i državotvorca

Srpski profesor i državotvorac Nikola Koljević bio je jedan od predvodnika političke borbe Srba u BiH kojom je spriječeno ponavljanje stradanja iz 1941. godine i ostvarena viševijekovna težnja srpskog naroda za formiranjem svog političkog subjekta na prostorima BiH, istaknuto je u Muzeju „Stara Hercegovina“ u Foči na otvaranju izložbe „Putevi Nikole Koljevića 1936-1997“.

Izložba Muzeja Republike Srpske, čiji je autor master istoričar Ostoja Railić, nastala je zahvaljujući porodici Nikole Koljevića, koja je dio njegove zaostavštine poklonila Muzeju u Banjaluci.

Orden Republike Srpske na lenti i Orden NJegoša prvog reda, koji su mu dodijeljeni 1994. i 1996. godine, Oktobarska spomenica stvaraocu Republike Srpske, svjedočanstvo iz Gimnazije u Banjaluci, diploma o doktoratu sa Univerziteta u Beogradu, akreditacije sa mirovnih sporazuma, indeks, vojna knjižica, naočare, neki su od predmeta sa izložbe.

„Izložba sadrži 23 predmeta i dokumenta koja prate životni put Nikole Koljevića na polju univerzitetskog obrazovanja, kasnije i kao univerzitetskog nastavnika, kao i na polju njegove aktivnosti na stvaranju Republike Srpske. Pored toga, imamo 21 fotografiju i deset pratećih tekstova“, kaže autor.

Railić ističe da je Koljević, kao profesor Filozofskog fakulteta u Sarajevu, prepoznao procese u Socijalističkoj Republici BiH i ugrožavanje položaja srpskog naroda, zbog čega je, zajedno sa ostalim srpskim intelektualcima, odlučio da se uključi u politički život.

„NJegov jedini, ključni razlog je bio proces stvaranja Republike Srpske, taj državotvorni put, imao je viziju da se na taj način treba baviti i isključivo u tim trenucima da neko ko dolazi iz sfere nauke treba da se uključi u svijet politike“, kaže Railić.

Koljević je bio u vrhu rukovodstva srpskog naroda u BiH- prvo kao član Prdsjedništva Socijalističke Republike BiH, zajedno sa Biljanoim Plavšić, a zatim kao potpredsjednik Republike Srpske.

„Možemo izdvojiti predsjednika Republike Srpske Radovana Karadžića, predsjednika Narodne skupštine Momčila Krajišnika i potpredsjednika Koljevića da su bili dio pregovaračkog trijumvirata Republike Srpske na brojnim međunarodnim pregovorima. Imao je kontakte u svijetu, bio je prepoznatljiv, radilo se o uglednom šekspirologu svejtskog glasa prije ulaska u svijet politike, tako da nije bio anoniman zapadnom svijetu“, navodi Railić.

Poruka izložbe o srpskom profesoru i državotvorcu je, ističe autor, da se od zaborava sačuvaju ljudi koji su učestvovali u stvaranju Republike Srpske.

„Na način da odstranimo prije svega taj segment dnevne politike na koji se svi danas dijelimo u Republici Srpskoj. Kao što imamo bistu akademika Vojislava Maksimovića ispred Muzeja u Foči, tako i ova izložba o profesoru Koljeviću služi da generacije koje dolaze znaju ko su bili ljudi koji su stvarali Republiku Srpsku u političkom segmentu, a naravno nezaobilazan je vojni segment i uloga svakog borca“, napomenuo je Railić.

Otvarajući izložbu, načelnik opštine Milan Vukadinović izrazio je zadovoljstvo činjenicom da je Foča prva opština u Srpskoj u kojoj je nakon Banjaluke realizovana ova postavka.

„Naše učenike i mlade generacije trebamo da učimo ko je bio Nikola Koljević, ne samo on, nego čitava plejada vrhunskih intelektulaca, zajedno sa našim Vojslavom Maksimovićem, koji su se u najtežem vremenu odricali komoditeta i sve svoje žrtvovali da bismo danas imali Republiku Srpsku. Riječ je o velikom patrioti i rodoljubu koji je rame uz rame sa ostalim intelektualcima i zajedno sa Vojskom Republike Srpske udarao temelje i stvarao Republiku Srpsku “, poručio je Vukadinović.

Direktor Muzeja „Stara Hercegovina“ Danko Mihajlović kaže da izložba nije slučajno u aprilu predstavljena u Foči,  s obzirom da su se u tom mjesecu 1992. branila prava srpskog naroda i oslobođena Foča tokom Odbrambeno-otadžbinskog rata.

„Ova izložba ukazuje mlađim generacijama na značajne ličnosti koje su stale na čelo pokreta za očuvanje prava srpskog naroda. Starijim sugrađanima svakako nije potrebno detaljnije pričati o Nikoli Koljeviću, koji je ličnost ostvarena na svim poljim, kako profesionalnim, tako i na političkim, odnosno liderskim tokom ključnih događaja devedestih godina“, naveo je Mihajlović.

Na otvaranju izložbe pročitano je pismo Milice Koljević, supruge pokojnog Nikole Koljevića. Ona je izrazila nadu da će sjećanje na njenog supruga i druge ljude po svojim djelima značajnim za narod, poučiti mlade da treba voljeti i cijeniti Republiku Srpsku.

Izložba će u Foči biti otvorena do početka maja.

Novinar: Igor Janković
Izvor: Radio Foča