Kultura

Foča 1918.godine – oslobođenje i početak preporoda srpskog naroda

05.12.2022 | 13:26 Foča 1918.godine – oslobođenje i početak preporoda srpskog naroda

„Foča – sjećanje na 1918.godinu“ naziv je predavanja koje je održano u Centru za kulturu i informisanje i koje je prilika da se obnovi sjećanje na ovu godinu, koja je veoma značajna u istoriji srpskog naroda, koji je upravo tada, nakon viševjekovne vladavine Turaka i Austrougara dočekao slobodu.

Godina 1918. izuzetno je bitna u istoriji srpskog naroda, ali i u istoriji Foče, koja je zajedno sa Višegradom i Sarajevom bila jedna od opština koja je nakon viševjekovne tuđinske uprave dobila vlast koju su sačinjavali ljudi iz ovih krajeva, kaže istoričar i kustos Muzeja Stare Hercegovine Danko Mihajlović: „Sa 1918.godinom prestao je i teror nad srpskim narodom koji je bio prisutan u prethodnom periodu a samim tim prestao je i talas srbofobije koji je vladao u Evropi do 1918.godine. Ova godina je polazna za modernizaciju fočanskog kraja ali i srpskog društva jer je Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca bila relativno moderna i dobro uređena država, koja je nastojala da sve krajeve učini prosperitetnim“.


Prošlost nije samo proživljeno vrijeme nego dragocjeno iskustvo na osnovu kojeg mi možemo da razumijemo sadašnjost ali i da očekujemo događaje koji nam se mogu desiti u budućnosti kako ne bi pravili iste greške i zbog toga je važno  da gajimo kulturu sjećanja i učimo istoriju srpskog naroda, rekao je istoričar Bojan Krunić. „Često čujemo kako mi Srbi treba da zaboravimo prošlost i da se okrenemo samo budućnosti. Smatram da nas ti dušebrižnici ne savjetuju tome slučajno i dobronamjerno i moramo se zapitatai zašto oni toliko žele da mi zaboravimo sopstvenu prošlost. Sve to je praćeno propagandom i stanizacijom srpskog naroda, izmišljanjem i falsifikovanjem istorije, neprestanim pokušajima da se otuđi srpsko kulturno nasljeđe na ovom prostoru i da se umanji značaj pravih vrijednosti koje je naš narod vjekovima njegovao kroz Srpsku pravoslavnu crkvu“, ističe Krunić.


Dodaje da je važno da se, iz tog vremena, sjećamo i srpskih trgovačkih porodica čiji rad je bio značajan za preporod srpskog življa: „ Te porodice bile su predvodnici kulturnog i nacionalnog preporoda srpskog društva i imaju vrlo značajnu ulogu u razvijanju nacionalne svijesti u tom periodu.  Sve je to uticalo i na ostalo stanovništvo da zdušno dočeka dugo čekanu slobodu koja je poslije više vjekova došla na ovo područje“.
Na predavanju je istaknuto da je jedno od prvih etničkih čišćenja u Prvom svjetskom ratu bilo u Foči, kada su muškarci srpske nacionalnosti sa područja Čelebića uhapšeni i strijeljani, a njihove porodice odvedene u logore u Doboju i Aradu, gdje je umrlo 315 Srba iz Foče.


Zbog svega toga važno je da znamo ko smo i šta nam se, kao narodu,  kroz istoriju dešavalo rekla je direktor Centra za kulturu i informisanje Slavica Filipović: „Uvijek ističemo da je važno da znamo ko smo i šta smo, a to ne možemo da znamo ako ne poznajemo našu istoriju i tradiciju i ako imamo kratko pamćenje“.
Predvanjem „Foča- sjećanje na 1918.godinu“ , na kojem su učestvovali učenici Srednjoškolskog centra i Bogoslovije “Svetog Petra Dabrobosanskog”, počela je manifestacija „Zima u Foči“.

Izvor: Radio Foča

Podijelite vijest: