Najčešće greške pri rezidbi i đubrenju voća

U fočanskim voćnjacima u toku je zimska rezidba voća, koja će zbog kašnjenja proljeća potrajati i do kraja marta.

Diplomirani inženjer voćarstva Zoran Ćosović savjetuje da je prvi korak u voćnjaku čišćenje površine ispod krošnje i uklanjanje zaostalih plodova.

“Prvo što moramo jeste da očistimo ispod voćke sve, da uklonimo plodove zaostale od prošle vegetacije, da ih sve omlatimo da padnu i da ih ili zapalimo ili ubacimo u zemlju. Zatim se uklanjaju sve suve grane i to do osnove, a onda sve one grane koje su ukrštene i dohvaćaju se, jedna drugoj smetaju, a otklonićemo granu koja je lošija i ima lošiji položaj, da krošnja bude što više prozračna, da svjetlost može da dopire, a kod oprašivanja vjetar i insekti. Kad to uradimo onda ćemo ukloniti sve vertikalne grane, pod broj jedan vodopije”, u kratkim crtama objašnjava Ćosović osnove rezidbe.

On navodi da su na području opštine Foča najzastupljenije voćne vrste šljiva, jabuka i kruška, a najčešći uzgojni oblik je vretenasti žbun, odnosno slobodni uzgojni oblik.

Ćosović napominje da ljudi najčešće griješe što sve ramene grane blizu debla ogole do sekundarnih grana i voćka onda izgleda kao velika metla.

“A pravilo je da što je bliže deblu plod voćke je bolji, krupniji.  Ne znam iz kog razloga i kakva je to navika, kod nas ljudi odbacuju plodove na periferni dio krošnje i onda plodovi budu sitniji, bolesni, dodiruju se, kapi od kiše ostaju, napadaju ih štetočine i nema velike koristi”, objašnjava Ćosović.

On ističe da se rezidba vrši uvijek na bočnu granu i to na donju, koja je bliže zemlji, a ne na onu koja ide naviše.

“Voćku ne bi trebalo pustiti da bude visočija od četiri metra, već da se prikrati, ali uvijek na bočnu granu, jer ako se ne prikrate tako, već onako kako ljudi najčešće rade, onda izazovu metličavost, koja se ogleda u tome što tri pupoljka najmanje daju izboje i umjesto jedne porastu tri grane i napravi se čitav haos. Zato je najosnovnija stvar da se reže na bočnu granu i to pravilo je i kod šljive i jabuke i kruške”, kaže Ćosović.

Rezidbom se postiže ravnoteža između rasta i rodnosti voćke, tako što se nastoji da broj cvjetnih i lisnih pupoljaka bude u ravnoteži, a Ćosović objašnjava da se mogu raspoznati jer su lisni pupoljci šiljati, tanji i sitniji, a cvjetni su okrugli, krupniji, nabubreni.

“Sada se lako mogu poznati jer su već u početnoj fazi otvaranja. Moramo voditi računa da imamo proporcionalno koliko lisnih, toliko i cvjetnih pupoljaka”.

Sa starih stabala autohtonih vrsta voćaka, navodi Ćosović, potrebno je ukloniti imelu, koja je poluparazit i odsjeći sve stare grane, a ukoliko je veliki rez zaštiti kalemarskim voskom ili balegom.

“Cilj je  da nema velikog gubitka vode na ranama, jer bi voćka mogla da se osuši gubeći vlagu na tom mjestu. Dalje, sve grane koje se ukrštaju i smetaju moraju se ukloniti i prikrati se u vrhu na bočnu, podobro je orezati da bi se izazvao rast mladih grana, da se voćka podmladi i onda ide u rod”, pojašnjava Ćosović.

On savjetuje da je potrebno sa starih stabala uzeti kalemarske plemke i kalemiti ih na divlju podlogu da bi se sačuvale autohtone sorte jabuke.

“Kad se voće kalemi potrebno je voditi računa da se domaće sorte kaleme na izdanak mlade divljake, koju ćete naći negdje u ogradi. Od jednog poteza napravi se kosi rez, da je iste debljine plemka i podloga, zamota se izolir trakom ili selotejpom, samo da nema zraka i to je sto posto prijem. Jednostavno je, samo da ljudi hoće da se time pozabave, ali oni dođu kod voćke samo kad imaju šta da uberu, a kad nema na njoj roda neće da joj priđu, voćka mora da se đubri i zaliva”, dodaje iskusni agronom.

Prema njegovim riječima, ljudi griješe i pri đubrenju, kada nabace đubrivo kod samog debla, čime se nasele miševi i drugi glodari, koji tu prezimljuju, jer im je toplo i oštećuju korijen voćaka pri čemu one stradaju.

“Zato govorim kome god odem, nemojte nikad đubriti blizu debla, uvijek odmaknite jedan korak, pa onda gdje ima najviše plodova spustite visak i dole taj pojas treba đubriti i okopati, a ne oko debla gdje su krupne žile, deblje. Gdje su korjenove dlačice i gdje iznad ima najviše ploda taj prsten treba đubriti”, savjetuje Ćosović.

Potrebno je računa voditi i pri kupovini sadnica, a Ćosović napominje da je potrebno kupovati jednogodišnje sadnice koje su kao olovka, a ne sadnice treće i četvrte klase sa čitavom krošnjom.

Prema evidenciji opštinskog odsjeka za poljoprivredu, a na osnovu podataka koje su prijavili poljoprivredni proizvođači, na području opštine Foča, najzastupljenija je šljiva sa 200.000 stabala, zatim kruška sa 58.000, jabuka 40.000 stabala, breskva 10.000, orah 3.000, dunja 150 stabala.

U 2021. godini, jabuka je u prosjeku dala 50 kilograma roda po stablu, kruška 40, šljiva 30, orah 20, dunja 15 i breskva pet kilograma po stablu.

Izvor: Radio Foča